नेपाल बहु-सांस्कृतिक, बहु-धार्मिक र बहु-जातीय समाज हो, जहाँ हिन्दु, मुस्लिम, बौद्ध, क्रिश्चियन लगायत विभिन्न समुदायहरू मिलेर बसेका छन्। संविधानले सबै धर्म, भाषा र संस्कृतिको सम्मान गर्ने नीति लिएको छ, जसले प्रत्येक नागरिकलाई आफ्नो धार्मिक आस्थाअनुसार पर्व मनाउने अधिकार दिएको छ।

तर मुस्लिम समुदायका लागि महत्वपूर्ण पर्व इद आउँदा कतिपय विद्यालय तथा कलेजहरूले परीक्षा तोकिदिँदा मुस्लिम विद्यार्थीहरू ठूलो तनावमा पर्छन्। उनीहरूका लागि इद केवल चाड मात्र नभई धार्मिक आस्था, परिवारसँग पुनर्मिलन र आध्यात्मिक महत्वको प्रतीक हो। हिन्दु समुदायका लागि दसैँ विशेष छ भने, मुस्लिम समुदायका लागि इद त्यति नै महत्वपूर्ण छ।

तर इदकै दिन परीक्षा परेपछि मुस्लिम विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो पर्व मनाउने अवसरबाट वञ्चित गरिन्छ। उनीहरूले न त परीक्षा छाड्न सक्छन्, न त मन खोलेर इद मनाउन। यस्तो परिस्थितिले विद्यार्थीहरूमा असहज अवस्था सिर्जना गर्छ।

धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रको नाताले सबै समुदायका चाडपर्वलाई समान महत्व दिनु आवश्यक छ। विद्यालय तथा कलेजहरूले सबै धर्मका महत्वपूर्ण चाडहरूमा विदा दिनुपर्छ वा कम्तीमा ती दिन परीक्षा नतोकी विद्यार्थीहरूको धार्मिक स्वतन्त्रतालाई सम्मान गर्नुपर्छ। यसले सबै नागरिकलाई समान अवसर दिने संविधानको भावनालाई पनि बल पुर्‍याउनेछ।

शिक्षा क्षेत्रले यस विषयमा गम्भीरतापूर्वक सोच्नुपर्ने देखिन्छ ताकि कुनै पनि समुदायका विद्यार्थीहरू आफ्ना चाडपर्व मनाउने अवसरबाट वञ्चित नहुन।